Title:

Dyskurs psychiatryczno-prawny inspirowany myślą Michela Foucault

Group publication title:

Zeszyty Naukowe Collegium Witelona

Title in english:

Psychiatric-legal discourse inspired by the thought of Michel Foucault

Creator:

Pinkos, Wojciech

Contributor:

Buczko, Jerzy. Redakcja ; Pietkiewicz, Jerzy Jan. Redakcja

Subject and Keywords:

poczytalność ; odpowiedzialność karna ; zaburzenia psychiczne ; środki zabezpieczające ; Michel Foucault ; biowładza ; psychiatria sądowa ; ubezwłasnowolnienie ; medykalizacja prawa ; sprawiedliwość naprawcza

Description:

Zeszyty Naukowe Collegium Witelona, nr 54(1)/2025, s. 117-126

Abstrakt:

Artykuł analizuje problem odpowiedzialności karnej i cywilnej osób z zaburzeniami psychicznymi w kontekście polskiego prawa, uwzględniając perspektywę interdyscyplinarną obejmującą prawo, psychiatrię i filozofię. Szczególny nacisk położono na koncepcję poczytalności w prawie karnym. W tekście omówiono rolę opinii biegłych psychiatrów i psychologów oraz funkcję środków zabezpieczających. Analiza została osadzona w teoretycznym ujęciu Michela Foucaulta, który wskazywał na powiązanie wiedzy i władzy oraz rolę instytucji psychiatrycznych jako narzędzi kontroli społecznej. Autor poddaje krytycznej refleksji proces medykalizacji wymiaru sprawiedliwości i wskazuje na zagrożenia wynikające z dominacji ekspertyzy nad autonomią jednostki. W ostatniej części zaprezentowano kierunki możliwych reform systemu prawno-psychiatrycznego, w tym rozwój sprawiedliwości naprawczej, wspieranego podejmowania decyzji oraz demokratyzacji wiedzy. Podkreślono potrzebę odejścia od modelu izolacji na rzecz podejścia opartego na dialogu, reintegracji i poszanowaniu praw człowieka.

Publisher:

Wydawnictwo Collegium Witelona Uczelnia Państwowa

Place of publication:

Legnica

Date:

2025

Resource Type:

artykuł

Resource Identifier:

doi:10.5604/01.3001.0055.5696

Language:

pol

Relation:

Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy ; Zeszyty Naukowe Collegium Witelona ; Zeszyty Naukowe Collegium Witelona, nr 54(1)/2025

Rights:

Wszystkie prawa zastrzeżone (Copyright)

Access Rights:

Dla wszystkich w zakresie dozwolonego użytku

Location:

Collegium Witelona Uczelnia Państwowa